Obecnie standardowy wiek uzyskania prawa jazdy kategorii B w Polsce wynosi 18 lat. Od 3 marca 2026 r. kategorię B będzie można uzyskać już po ukończeniu 17 lat, ale pod warunkiem pisemnej zgody rodzica lub opiekuna oraz jazdy z osobą towarzyszącą. Przed tą datą nowe zasady nie obowiązują.
Minimalny wiek dla poszczególnych kategorii
Poniższa tabela pokazuje podstawowe wymagania wiekowe dla najczęściej wybieranych kategorii prawa jazdy. Szczegółowe warunki mogą zależeć także od posiadanych już uprawnień oraz rodzaju wykonywanego transportu.
| Kategoria | Wiek minimalny | Uwagi |
|---|---|---|
| A | 20 lub 24 lata | 20 lat przy posiadaniu prawa jazdy A2 od co najmniej 2 lat, w pozostałych przypadkach 24 lata |
| B | 18 lat, a od 3 marca 2026 r. także 17 lat | Dla 17-latków obowiązują zgoda rodzica, osoba towarzysząca i ograniczenia do ukończenia 18 lat |
| C | 21 lat | Wiek może być niższy po uzyskaniu wymaganych kwalifikacji zawodowych |
| D | 24 lata | Przepisy przewidują niższy wiek w określonych przypadkach przewozów regularnych |
Prawo jazdy kategorii B od 17 lat
Od 3 marca 2026 r. osoba, która ukończyła 17 lat, będzie mogła uzyskać prawo jazdy kategorii B. Nie będzie to jednak oznaczało pełnej swobody prowadzenia samochodu. Ustawodawca przewidział okres jazdy pod nadzorem oraz ograniczenia dotyczące miejsca używania uprawnień.
Do rozpoczęcia szkolenia i uzyskania prawa jazdy potrzebna będzie pisemna zgoda rodzica albo opiekuna prawnego. Po zdaniu egzaminu 17-letni kierowca będzie musiał spełnić następujące warunki:
- Jazda z osobą towarzyszącą – przez 6 miesięcy od wydania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat.
- Ograniczenie terytorialne – do ukończenia 18 lat uprawnienia będą ważne wyłącznie na terytorium Polski.
- Zakaz samodzielnego przewożenia osób poniżej 18 lat – obowiązuje podczas jazdy bez osoby towarzyszącej.
- Zakaz wykonywania określonych przewozów – do ukończenia 18 lat młody kierowca nie może wykonywać przewozu osób taksówką ani transportu drogowego rzeczy.
Kto może być osobą towarzyszącą?
Osoba towarzysząca nie może być wybrana dowolnie. Musi spełniać wszystkie wymagania przewidziane w przepisach:
- mieć ukończone co najmniej 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat,
- nie mieć zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat,
- być całkowicie trzeźwa i nie znajdować się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu.
W przypadku 17-latków przewidziano także trzyletni okres próbny albo okres do ukończenia 20 lat, zależnie od tego, który termin upłynie później. W tym czasie obowiązuje między innymi całkowity zakaz prowadzenia po alkoholu, a przekroczenie 12 punktów karnych może skutkować obowiązkiem odbycia praktycznego szkolenia w ODTJ.
Wydłużenie okresu próbnego o 2 lata może nastąpić po popełnieniu dwóch poważnych wykroczeń. Kolejne naruszenia mogą prowadzić do cofnięcia uprawnień i konieczności ponownego zdawania egzaminu.
Uwaga dotycząca CEPiK: przepisy dotyczące 17-latków zaczną obowiązywać 3 marca 2026 r., ale systemy informatyczne CEPiK mają być gotowe do obsługi okresu próbnego dopiero od 3 września 2026 r. Według przedstawionych założeń osoby, które uzyskają dokument między tymi datami, nie zostaną objęte okresem próbnym. Przed załatwieniem formalności warto sprawdzić aktualne komunikaty właściwych urzędów i Ministerstwa Infrastruktury.
Kiedy można rozpocząć kurs i zdać egzamin?
Zmiana wieku nie oznacza zmiany całej procedury szkolenia. Nadal obowiązuje zasada, zgodnie z którą kurs można rozpocząć wcześniej niż egzamin. Dla kategorii B od 17 lat wygląda to następująco:
- Rozpoczęcie kursu – maksymalnie 3 miesiące przed osiągnięciem wymaganego wieku, czyli od ukończenia 16 lat i 9 miesięcy.
- Egzamin państwowy – maksymalnie 1 miesiąc przed osiągnięciem wymaganego wieku, czyli od ukończenia 16 lat i 11 miesięcy.
Te terminy odnoszą się do nowych zasad, które zaczną działać 3 marca 2026 r. Wcześniej 17-latek nie może rozpocząć kursu ani zdawać egzaminu na kategorię B według obniżonego limitu wieku.
Zmiany dotyczące kategorii D
Nowe przepisy przewidują także obniżenie wieku dla niektórych kierowców autobusów. Osoba, która ukończy 18 lat, będzie mogła wykonywać krajowe przewozy osób na regularnych trasach o długości nieprzekraczającej 50 km, jeśli spełni pozostałe wymagania dotyczące kwalifikacji zawodowych i uprawnień.
Nie oznacza to jednak, że każdy 18-latek automatycznie uzyska pełne uprawnienia do prowadzenia autobusów. W kategorii D nadal trzeba uwzględnić wymagane szkolenie, egzamin oraz warunki dotyczące konkretnego rodzaju przewozu.
